Israel - Iran và chiến dịch "Thanh Hỏa Kiếm"

 Điệp vụ trong bóng tối:

Israel và Iran đã từng cộng tác với nhau để đập tan chương trình bom hạt nhân của Iraq!

(Đây là chiến dịch bí mật đã xảy ra nhưng kết quả không trọn vẹn nên đã dẫn đến chiến dịch Opera nổi tiếng của Israel, chiến dịch đã phá hủy lò phản ứng Osirak, 9 tháng sau chiến dịch này mới diễn ra).

Vào rạng sáng ngày 30 tháng 9 năm 1980, bốn chiếc máy bay phản lực F-4E Phantom do Mỹ sản xuất thuộc không quân Iran lao vút hạ độ cao xuống thấp trên bầu trời miền trung Iraq, mỗi chiếc đều mang theo tên lửa không đối không và 6 trái bom trên cánh.

Trước khi tiến vào không phận Iraq, phi đội đã được tiếp cận để tiếp nhiên liệu trên không với một máy bay tiếp dầu Boeing 707 được hộ tống bởi hai máy bay chiến đấu F-14 Tomcat tiên tiến hơn -loại máy bay này sau đó sẽ được nổi tiến và bất tử hóa bởi Holywood sáu năm sau đó trong bộ phim Top Gun- và để hoàn thiện không khí phim hành động thập niên 80, phi đội này đang thực hiện một nhiệm vụ có mật danh là 'Operation Scorched Sword’ aka Chiến dịch thanh kiếm thiêu cháy aka "Thanh Hỏa Kiếm".

Diễn tiến chiến dịch:

Những chiếc Phantom bay sát mặt đất rồi nhanh chóng  lên độ cao lớn hơn để xuất hiện trên radar của Iraq, trước khi lao xuống và biến mất trên màn hình radar. Nhưng trong khi hai chiếc Phantom làm mồi nhử duy trì quỹ đạo bay hướng về phía Baghdad thì những chiếc còn lại sau khi hạ độ cao lại chuyển hướng về phía nam nhắm đến mục tiêu thực sự: nhà máy điện hạt nhân nước nhẹ Osirak của Iraq.

Các máy bay phản lực của không quân Iran đã thực hiện cuộc không kích đầu tiên nhằm vào một lò phản ứng hạt nhân của Iraq và là cuộc không kích phủ đầu lần đầu tiên nhằm ngăn chặn một quốc gia phát triển khả năng vũ khí hạt nhân. 

Trên thực tế, cuộc tấn công tương tự duy nhất trước đó vào các cơ sở hạt nhân xảy ra trong Thế chiến II khi biệt kích Anh đã phá hoại thành công các cơ sở nghiên cứu nước nặng của Đức Quốc xã ở Na Uy.

Trước Cách mạng Iran 1979, Iran và Israel đã từng là đồng minh và sau này Tel Aviv tiếp tục cung cấp vũ khí thiết yếu và các hình thức hỗ trợ an ninh khác cho Tehran trong những năm 1980 bất chấp những lời lẽ ngày càng chống Israel của giáo chủ Ayatollah. Điều này xảy ra phần lớn là do cả hai nước Israel và Iran cùng lo ngại về việc quân đội Iraq dưới thời Saddam Hussein tăng cường sức mạnh quân sự.

Năm 1975, Iraq đã đàm phán thành công thỏa thuận trị giá 300 triệu đô la (tương đương 1,7 tỷ Đô la năm 2026) với Pháp để xây dựng một lò phản ứng nghiên cứu nước nhẹ kiểu Osiris công suất 40 megawatt tại Iraq, được đặt tên ghép là 'Osirak'. Thỏa thuận này bao gồm hai lò phản ứng có tên Tammuz 1 và 2 được xây dựng tại Trung tâm Hạt nhân al-Tawaitha ở phía nam Baghdad.

Lò phản ứng Osiris được thiết kế cho mục đích dân sự, nhưng nó có tiềm năng trở thành bàn đạp cho khả năng chế tạo vũ khí hạt nhân, mặc dù cho đến nay các chuyên gia vũ khí vẫn chưa thống nhất về mức độ sẵn sàng tiếp cận của bước dẫn tới vũ khí hạt nhân của Iraq, tổng thống Hussein đã gây áp lực thành công lên chính phủ Pháp để họ cung cấp hàng chục ký nhiên liệu hạt nhân đã được làm giàu đến 93% -đạt tiêu chuẩn vũ khí- trong khi có cả hàng ký uranium được mua từ Nam Mỹ và các nguồn khác.

Vì lý do trên, lò phản ứng này đã gây lo ngại cho cả Israel -quốc gia duy nhất ở Trung Đông hiện nay vẫn sở hữu vũ khí hạt nhân- và Iran, quốc gia đã đẩy lùi cuộc tấn công của Iraq bằng xe tăng bất thành năm 1975. 

Nhằm ngăn chặn chương trình này, các điệp viên Israel đã đánh bom một lõi lò phản ứng hạt nhân hoàn chỉnh gần Toulon ở Pháp chuẩn bị cho Iraq và đã ám sát, đâm chết một trong những người đứng đầu chương trình hạt nhân Iraq là nhà khoa học Ai Cập Yahya el Mashad, tại một khách sạn ở Paris vào ngày 14 tháng 6 năm 1980. Những biện pháp này đã làm trì hoãn nhưng không ngăn chặn được việc Iraq vẫn tiến hành xây dựng lò phản ứng Osirak bên trong trong một cơ sở mái vòm lộ thiên thay vì một khu phức hợp ngầm kiên cố.

Ngày 22 tháng 9 năm 1980, Saddam Hussein phát động cuộc xâm lược toàn diện của Iraq vào vùng tây nam Iran, với hy vọng tận dụng sự hỗn loạn đang diễn ra tại nước Cộng hòa Hồi giáo mới thành lập. Cuộc chiến kéo dài tám năm đầy máu me và tàn phá.


Chính trong bối cảnh đó, Không quân Iran bắt đầu lên kế hoạch tấn công Osirak vào đầu tháng Sáu năm đó (sau này được biết là theo yêu cầu của Tham mưu trưởng Tình báo Quân đội Israel) Israel lúc này là một trong số ít quốc gia sẵn sàng cung cấp vũ khí và thông tin tình báo cho Iran để chống lại quân Iraq, vì vậy cuộc tấn công được coi là một sự giúp đỡ đôi bên cùng có lợi.


Phi đội máy bay chiến đấu F-4 và F-14 tiên tiến của Mỹ mà Iran sở hữu đã chứng tỏ là một lợi thế đáng gờm trước lực lượng Iraq trong những năm đầu của cuộc chiến tranh Iran-Iraq. Các máy bay Phantom được Iran triển khai trong cuộc không kích thuộc Phi đội Chiến đấu số 33 đóng quân gần Hamedan, Iran.

Vì mang theo những quả bom ngu không điều khiển Mark 82 nặng 500 lbs, theo lý thuyết thì các phi công của Iran sẽ phải lái máy bay lao thẳng xuống giữa hệ thống phòng không hùng mạnh của Iraq để cắt bom đánh vào mục tiêu. Căn cứ Al-Tuwaitha của Iraq được bảo vệ bởi hàng chục khẩu pháo phòng không tác xạ nhanh cỡ nòng 23 và 57 mm, cùng một hệ thống tên lửa đất đối không tầm ngắn SA-6 do Liên Xô sản xuất và ba hệ thống Roland 2 của Pháp trang bị để bảo vệ lò phản ứng.

Tuy nhiên, nhờ cú bay thấp đánh lừa phòng không (như đã kể ở đầu câu chuyện) nên lực lượng phòng thủ Iraq dường như đã bị bất ngờ, hai máy bay Phantom mồi nhử bay về hướng Baghdad đã thả bom xuống nhà máy điện của Iraq, khiến Baghdad mất điện trong hai ngày. Trong khi đó, phi đội chính lao xuống al-Tawaitha và thả cả mười hai quả bom chỉ trong vài giây trước khi cả phi đội phóng trở lại căn cứ, không có báo cáo nào về hỏa lực phòng thủ đất đối không của Iraq.

Một số nhân chứng cho biết đã nhìn thấy hai quả bom của Iran thả xuống đã bật ra khỏi mái vòm của lò phản ứng, vụ tấn công đã gây ra một đám cháy lớn và làm hư hại các đường ống, máy bơm làm mát và các thiết bị phòng thí nghiệm. Hàng trăm kỹ thuật viên người Pháp và Ý đã phải di tản khỏi cơ sở sau cuộc không kích này, mặc dù một số người sau đó đã quay trở lại.

Tuy nhiên, một báo cáo tình báo của CIA từ một nguồn tin bí mật nội bộ đã xác nhận là chỉ các tòa nhà phụ bị trúng bom còn khu vực chính không thiệt hại nhiều. 

Nhiều ý kiến ​​đồn đoán ở phương Tây cho rằng cuộc không kích thực tế là do các phi công Israel điều khiển trên các máy bay phản lực của không quân Iran.

Báo cáo tổng kết chiến trường:

Ngày 30 tháng 11, một máy bay trinh sát RF-4 Phantom của Iran đã bay trở lại khu vực này với tốc độ siêu âm, chụp ảnh để đánh giá tác động của cuộc tấn công, những bức không ảnh tình báo này sau đó được chuyển trong một thùng kim loại và được gởi đến Israel bằng máy bay Boeing 707, loại máy bay đang được sử dụng để vận chuyển vũ khí của Israel đến Tehran.

Các không ảnh này, được củng cố bởi các phi vụ trinh sát không ảnh do máy bay Phantom của Israel đồng thời thực hiện, đã giúp IDF thiết kế một bản sao hoàn chỉnh của cơ sở hạt nhân này để lên kế hoạch và diễn tập cho cuộc không kích của chính họ cuối cùng đã diễn ra vào ngày 7 tháng 6 năm 1981.

Tám máy bay F-16 Fighting Falcon của Israel, được hộ tống bởi sáu máy bay F-15 Eagle, đã bay qua không phận Ả Rập Xê Út, lợi dụng sơ hở trong phạm vi phủ sóng radar của Iraq. Trong vòng chưa đầy một phút các máy bay Falcon đã phá hủy lò phản ứng Osirak bằng những quả bom Mark 84 khổng lồ nặng 2.000 pound, giết chết chín người Iraq và một kỹ sư người Pháp.

Do không thể trực tiếp trả đũa Israel, Saddam Hussein thay vào đó đã tấn công cơ sở nghiên cứu hạt nhân của Iran ở Bushehr. Từ năm 1984 đến năm 1987, máy bay Super Etendard và Su-22M4K của Iraq đã ném bom khu phức hợp này năm lần, gây thiệt hại đáng kể cho cơ sở, vốn không được sử dụng nhiều do những hạn chế về tài chính do chiến tranh gây ra.

Kết,

Mặc dù vụ tấn công Osirak thường được trích dẫn như là ví dụ điển hình trong các lập luận ủng hộ các cuộc tấn công phủ đầu chống sở hữu vũ khí hạt nhân, nhưng thành công của cuộc đột kích này rất giới hạn. Mặc dù đã làm chậm lại nỗ lực của Iraq trong việc sở hữu vũ khí hạt nhân khoảng một thập kỷ, một số chuyên gia cho rằng lò phản ứng này không thực sự phù hợp cho mục đích sản xuất vũ khí. 

Sau cuộc đột kích tấn công cơ sở hạt nhân, tổng thống Saddam bắt đầu một chương trình hạt nhân quy mô lớn hơn, trực tiếp hơn tìm cách sản xuất vũ khí hạt nhân trong các cơ sở ngầm kiên cố. Nếu Iraq không lao vào cuộc đối đầu quân sự với Mỹ bằng cách xâm lược Kuwait năm 1990, nhà độc tài Iraq có thể đã có đủ thời gian để sở hữu năng lực vũ khí hạt nhân mạnh mẽ hơn.

Việc Saddam bị lật đổ năm 1991, cùng với sự tan rã của Liên Xô đã chấm dứt liên minh bí mật Israel-Iran. Tehran ngày càng nghiêng vào sự ủng hộ dành cho các nhóm tay chân chống Israel để giành ảnh hưởng và liên minh trong thế giới Ả Rập, trong khi Israel lúc này hiểu rằng Iran mới là quốc gia thù địch có khả năng nhất trong khu vực muốn sở hữu vũ khí hạt nhân.

Trớ trêu thay, sau khi chính mình cùng với Israel tiên phong trong việc tấn công phủ đầu các cơ sở nghiên cứu hạt nhân của một quốc gia khác, ngày nay chương trình nghiên cứu hạt nhân rộng lớn của Iran lại đang bị đe dọa bởi các cuộc không kích phủ đầu từ phía Israel và Hoa Kỳ. Tuy nhiên Iran đã rút kinh nghiệm từ các cuộc tấn công vào Osirak dẫn đến việc chương trình nghiên cứu hạt nhân của Iran được phân tán trong nhiều cơ sở ngầm chứ không tập trung ở một cơ sở bề thế trên mặt đất để dễ bị tấn công.

Nhưng thực tế ngay cả những cơ sở ngầm trong núi của Iran cũng đã bị liên quân Israel-Mỹ không kích xóa sổ mới đây hồi đầu năm 2026.

42 Sưu tầm.

"Giải cứu binh nhì Ryan" verson đời thực.

DIỄN BIẾN CHIẾN DỊCH GIẢI CỨU TRÊN KHÔNG PHẬN IRAN 

Cả hai phi công của chiếc F-15E Strike Eagle bị bắn rơi đều đã an toàn. Tổng thống Trump đã đăng trên Truth Social vào tối thứ Bảy: "we got him" (Cả hai phi công của chiếc F-15E Strike Eagle bị bắn rơi đều đã an toàn). Chuyên viên vũ khí (WSO) cấp bậc Đại tá bị thương nhẹ dự kiến sẽ hồi phục hoàn toàn, giờ đây sau khi lớp sương mù của chiến dịch giải cứu dần tan, đây là tường thuật lại bức tranh hoạt động đầy đủ về chiến dịch tìm kiếm chiến đấu và cứu hộ nguy hiểm nhất kể từ khi Chiến dịch Epic Fury bắt đầu.

Vụ bắn rơi ngày 3 tháng 4 năm 2026

Một chiếc F-15E Strike Eagle thuộc Phi đội Tiêm kích 494, được triển khai từ căn cứ RAF Lakenheath ở Anh đã bị hỏa lực Iran bắn rơi trên không phận tây nam Iran trong khi thực hiện nhiệm vụ tấn công sâu vào mục tiêu, loại nhiệm vụ xâm nhập nguy cơ cao mà vốn dĩ F-15E được chế tạo để thực hiện, đây là chiếc máy bay chiến đấu có người lái đầu tiên của Mỹ bị rơi trên lãnh thổ địch trong hơn 20 năm qua (Associated Press-những tên nguồn báo chí sẽ được để trong ngoặc).

Vũ khí cụ thể đã bắn rơi máy bay vẫn chưa được Lầu Năm Góc xác nhận chính thức, Iran tuyên bố sử dụng “hệ thống phòng không mới”, nhưng các nhà phân tích đánh giá những vũ khí có khả năng nhất là hệ thống phòng không tầm xa di động Bavar-373 do Iran tự sản xuất hay hệ thống S-300 do Nga chế tạo hoặc hệ thống tên lửa vác vai Verba do Nga cung cấp (là một trong những hệ thống tên lửa dẫn đường hồng ngoại tiên tiến nhất của Nga) có khả năng nhắm vào máy bay bay thấp và tên lửa hành trình (NBC News, 19FortyFive). Iran thoạt đầu tuyên bố bắn rơi một chiếc F-35 nhưng ảnh xác minh xác máy bay cho thấy đó là F-15E (The Aviationist).

Cả hai -phi công và chuyên viên vũ khí- đã nhảy dù an toàn và liên lạc được qua radio mã hóa cùng thiết bị báo hiệu khẩn cấp, nhưng họ tiếp đất ở hai vị trí riêng biệt trên địa hình núi non trong đất địch, từ thời điểm này đồng hồ giải cứu bắt đầu đếm ngược từng phút.

Giai đoạn 1: Cứu phi công lái máy bay 3 tháng 4, vài giờ sau khi nhảy dù

Lực lượng đặc nhiệm Mỹ đã định vị được phi công chính, hai chiếc trực thăng- bao gồm trực thăng cứu hộ chiến đấu HH-60W Jolly Green II- lập tức bay vào lãnh thổ Iran để đưa phi công lái máy bay ra khỏi vùng chiến sự (Helis.com, Air & Space Forces Magazine).

Việc rút ra khỏi vùng chiến sự không suông sẻ, trong quá trình rút lui lực lượng Iran đã bắn trúng chiếc trực thăng Blackhawk của Mỹ đang chở phi công vừa cứu được, thành viên phi hành đoàn trên trực thăng bị thương do trúng đạn từ mặt đất nhưng máy bay vẫn bay được và thoát ra an toàn cùng tất cả mọi người trên trực thăng (Axios, CBS News).

Cùng lúc đó một chiếc A-10 Warthog đang hỗ trợ không kích gần (close air support) cho chiến dịch giải cứu đang xảy ra bị hỏa lực Iran bắn trúng, phi công đã điều khiển chiếc máy bay bị trúng đạn bay được vào không phận Kuwait trước khi nhảy dù và chiếc A-10 đã rơi ở Kuwait, phi công này cũng được giải cứu an toàn (Fox News, Military Times). Chỉ trong vài giờ sau vụ bắn rơi chiếc F-15 ban đầu Mỹ đã phải đồng thời tiến hành ba nhiệm vụ cứu hộ riêng biệt song song.

Cuộc săn lùng phi công Đại tá chuyên viên vũ khí hơn 24 giờ ở sau phòng tuyến địch

Đại tá chuyên viên vũ khí đã bị thương sau khi nhảy dù nhưng vẫn có thể đi bộ, anh đã làm đúng những gì sau hàng thập kỷ huấn luyện -Sinh tồn, Né tránh, Kháng cự, Thoát hiểm- di chuyển xa khỏi xác máy bay rơi, ẩn náu trên địa hình núi cao, kích hoạt thiết bị báo hiệu khẩn cấp và tìm mọi cách né tránh bị bắt làm tù binh (The War Zone, NBC News).

Anh đã lẩn tránh hơn 24 giờ trên lãnh thổ địch, trong thời gian đó thì lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) và dân quân Basij đã tích cực săn lùng anh trên mặt đất, các bộ lạc vũ trang trong khu vực cũng tham gia tìm kiếm (Turkiye Today). không lâu sau đó truyền hình nhà nước Iran còn làm tình hình của đại tá này tệ hơn. Phát thanh viên đài truyền hình nhà nước Iran đã lên sóng và treo tiền thưởng: 10 tỷ Toman (khoảng 60.000 USD) cho bất kỳ ai bắt sống được phi công địch và giao cho cảnh sát (Washington Post, Newsweek). Đài truyền hình nhà nước kêu gọi nhân dân bắt giữ một quân nhân Mỹ bị thương, đó chính là điều anh đang phải tìm mọi cách né tránh.

CIA đã “chơi khăm” Iran bằng chiến dịch giả.

Trước khi đội cứu hộ tiếp cận mục tiêu thực sự, CIA đã khởi động một chiến dịch đánh lừa bên trong Iran bằng cách tung ra nguồn thông tin sai lệch rằng lực lượng Mỹ đã định vị được đại tá chuyên viên vũ khí và lực lương giải cứu đang tiến hành rút lui trên bộ. Trong khi lực lượng vũ trang Iran bị rối loạn và đuổi theo các hoạt động ma, cơ quan này đã sử dụng những "kỹ thuật độc đáo, tinh tế" để thực sự tìm ra anh ta (NBC News, Axios).

Chiến dịch rút lui, cuộc đụng độ lớn, máy bay bị phá hủy, tất cả chiến binh an toàn 

Tối muộn thứ Bảy ngày 4 tháng 4, một đơn vị biệt kích đã đổ bộ vào Iran, liên hệ được với người phi công bị thương (WSO) tiếp cận và bắt đầu tổ chức rút lui. Họ không đơn độc với hàng chục máy bay cung cấp hỏa lực yểm trợ trên không, và đồng thời các máy bay chiến đấu của Không quân Mỹ đã tiến hành không kích lực lượng Iran để ngăn địch quân tiếp cận khu vực rút lui (tuyên bố của Trump, Al Jazeera, Fox News).

Các con đường chung quanh dẫn đến khu vực của nhóm biệt kích đang rút lui đã bị cố tình phá hủy, các  hố bom được tính toán để gây tắc nghẽn giao thông không cho các đơn vị IRGC tập họp lại số lượng quân số lớn, chiến thuật nút thắt này đã hiệu quả: lực lượng Iran không thể đến kịp thời.

Nhưng sau đó mọi thứ trở nên phức tạp, hai chiếc máy bay vận tải C-130 hạ cánh ở vị trí tiền phương bên trong Iran để chở nhóm biệt kích và phi công được cứu đã bị kẹt trên mặt đất không thể cất cánh. Các chỉ huy ra quyết định: đưa vào ba chiếc C-130 khác thay thế để tiếp tục thực hiện chiến dịch rút lui và phá hủy hai chiếc máy bay bị hỏng tại chỗ thay vì để chúng rơi vào tay Iran (SOF News, CBS News). Đây là số thiết bị chính Mỹ phá hủy trên lãnh thổ Iran vì không thể để lại phía sau.

Một cuộc đụng độ lớn đã xảy ra tại địa điểm rút lui (Al Jazeera, CDM Press). Các biệt kích Mỹ đã giao chiến trực tiếp với lực lượng IRGC, tuy nhiên dù có giao tranh dữ dội trên mặt đất, máy bay bị kẹt và lực lượng truy đuổi của IRGC đang tiến gần, cuối cùng mọi chiến binh Mỹ đều thoát ra được và sống sót, không có thương vong phía Mỹ nào trong chiến dịch giải cứu phi công Đại tá chuyên viên vũ khí.

Can dự của Israel

Israel không hề đứng ngoài chiến dịch, tình báo Israel đã tích cực hỗ trợ Mỹ định vị phi công bị thương và liên tục cung cấp hỗ trợ tình báo trong quá trình tìm kiếm (Axios) và trong một động thái cho thấy chiều sâu trong phối hợp hoạt động giữa hai quân đội: Israel đã hủy các cuộc không kích mà họ đã lên kế hoạch bên trong Iran để không cản trở nỗ lực tìm kiếm và cứu hộ (Axios). IDF đã tạm dừng hoạt động chiến đấu của mình để nhường cho Mỹ một không gian rõ ràng, đây mới là đồng minh đích thực!

Tổng thống Trump và Nhà Trắng

Tổng thống Trump được báo cáo ngay lập tức sau vụ máy bay bị bắn rơi và đã theo dõi toàn bộ chiến dịch không ngừng nghỉ (Fox News). Nhà Trắng đã cố tình không cônh bố xác nhận việc cứu phi công thứ nhất vào thứ Sáu -Tổng thống Trump sau đó giải thích: "Chúng tôi không xác nhận cuộc cứu hộ đầu tiên vì không muốn làm nguy hiểm chiến dịch cứu hộ thứ hai". Bí mật giữ an ninh cho chiến dịch hoạt động quan trọng trên hết.

Khi phi công thứ nhì cuối cùng được giải cứu ra khỏi đất địch, tt Trump đăng: "Quân đội Mỹ đã thực hiện một chiến dịch giải cứu táo bạo chưa từng có trong quân sử Mỹ nhằm giải cứu một phi công là một Đại tá đáng kính trọng, bị thương nhưng sẽ không sao" (Truth Social)

Bộ trưởng Chiến tranh Pete Hegseth và Chủ tịch Hội đồng Tham mưu trưởng Liên quân Tướng Dan Caine đã tổ chức các cuộc họp báo trong suốt thời gian khủng hoảng. Trước đó trong chiến dịch bộ trưởng Hegseth từng tuyên bố khối lượng tên lửa của Iran “𝘥𝘰𝘸𝘯 90%” và khả năng drone “𝘥𝘰𝘸𝘯 95%” (họp báo C-SPAN, 31 tháng 3). Việc bắn rơi F-15E chứng minh rằng dù địch quân đã suy yếu, khả năng nguy hiểm thực sự vẫn còn, nhưng việc thực hiện hoàn hảo chiến dịch cứu hộ chứng minh khả năng thực chiến của lực lượng Mỹ có thể hoạt động sâu bên trong lãnh thổ thù địch, chịu đựng hỏa lực địch, tổn thất máy bay và đặc biệt rất ứng biến trong điều kiện chiến đấu, cuối cùng vẫn đưa mọi chiến binh về hậu cứ an toàn.

Báo cáo hành quân, tổng thiệt hại

Sau 48 giờ xung quanh vụ bắn rơi và giải cứu:
* 1 chiếc F-15E Strike Eagle bị bắn rơi trên vùng tây nam Iran, cả hai phi công nhảy dù và được cứu sống.
* 1 chiếc A-10 Warthog bị hỏa lực Iran bắn trúng trong khi yểm trợ cho nhóm tìm và cứu nạn, máy bay rơi ở Kuwait, phi công được cứu nạn thành công.
* 1 chiếc trực thăng Blackhawk bị bắn trúng trong lúc rút lui cùng phi công thứ nhất, phi hành đoàn bị thương, máy bay vẫn bay được.
* 2 chiếc C-130 vận tải bị kẹt ở vị trí tiền phương bên trong Iran không cất cánh được, bị lực lượng Mỹ phá hủy tại chỗ.
* 3 chiếc C-130 thay thế bay vào dưới hỏa lực địch để tiếp tục hoàn thành chiến dịch rút lui.
* Không có tổn thất về sinh mạng lính Mỹ.

Hoa Kỳ mất bốn máy bay (một bị bắn rơi, một bị hỏng trong chiến đấu và rơi, hai bị phá hủy tại chỗ) và một chiếc thứ năm bị hỏng nhưng đã đưa mọi chiến binh Mỹ về hậu cứ an toàn. Đó không phải là thất bại của sức mạnh không quân mà đây chính là minh chứng cho việc quân đội Mỹ ưu tiên con người hơn thiết bị.

Họ bị bắn rơi, họ né tránh bị bắt trong một ngày với tiền thưởng treo trên đầu, CIA thực hiện chiến dịch đánh lừa bên trong một quốc gia thù địch, biệt kích đổ bộ vào và chiến đấu để rút ra, họ cũng cho nổ chính máy bay của mình thay vì để lọt vào tay địch quân và hơn hết, họ đã đưa mọi người về hậu cứ an toàn.

Đó là quân đội Mỹ và đó là những gì thực sự đã xảy ra.

Chúc mừng các chiến binh.

42 tổng hợp.

Iran trên bờ vực sụp đổ.

 Khi sự khủng hoảng đến cực độ, những phát ngôn hoang tưởng càng nhiều.

Iran vừa công bố các điều kiện để chấm dứt chiến tranh

Quan chức cấp cao của Iran, ông Mohsen Rezaee vừa công bố các điều kiện của Iran để chấm dứt chiến tranh:

Thứ nhất: Hoa Kỳ bồi thường đầy đủ cho tất cả thiệt hại mà Iran đã phải gánh chịu.

Thứ nhì: Hoa Kỳ rút hoàn toàn khỏi vùng Vịnh Ba Tư và từ bỏ ý định kiểm soát eo biển Hormuz lại cho Iran và Oman.

Đây không phải là điều kiện đưa ra để đàm phán mà là chế độ đang khoa trương với khán giả là các công dân trong nước của mình trong khi cơ sở hạ tầng của nó đang bị bom đạn thiêu rụi và không cách gì chống đỡ.

Đây là cách chúng ta hiểu một tuyên bố kiểu này một cách chính xác: Khi một bên tham chiến tuyên bố những yêu sách viển vông tột độ -đòi bồi thường tài chính đầy đủ cộng với việc rút quân hoàn toàn khỏi khu vực mà Mỹ đã sử dụng, hoạt động tuần tra trong 50 năm qua- trong khi không phải là đàm phán từ thế mạnh. Đó là hành động thách thức trước một dân chúng đang chứng kiến ​​các thành phố của họ bị tấn công, các nhà máy bị san bằng thành đống đổ nát, và nhà lãnh đạo tối cao của họ phải lẩn trốn khỏi tầm nhìn công chúng, ở địa điểm nào đó không được tiết lộ và trong tình trạng sức khỏe không biết chắc chắn ra sao.

Ông Mohsen Rezaee nói rằng eo biển Hormuz sẽ không bị đóng cửa lần nữa và không có tàu nào của Mỹ có quyền vào Vịnh Ba Tư. Trong khi đó các tàu chiến từ Mỹ, Pháp, Anh, Nhật Bản, Hàn Quốc và các quốc gia đồng minh đang ồ ạt tiến về eo biển đó để giữ cho nó luôn mở. UAE đã cho phép hệ thống tên lửa HIMARS bắn từ lãnh thổ của mình vào các mục tiêu của Iran. Đảo Kharg -nơi chiếm 90% công suất xuất khẩu dầu mỏ của Iran- đã bị tấn công, bản đồ chiến sự không giống với những lời tuyên bố hoang đường.

Đây là chỉ báo của sự kết thúc một chế độ trước khi nó thừa nhận mình đang sụp đổ, đưa ra những yêu cầu không nghiêm túc. Chúng chỉ là một câu chuyện bịa đặt để giữ thể diện cho một nhà cầm quyền  trước một công chúng đã được nghe suốt 47 năm rằng: Cộng hòa Hồi giáo là bất khả chiến bại. Những người đưa ra những tuyên bố trên kia biết rằng chúng sẽ không bao giờ được Mỹ đáp ứng, họ đang câu giờ và cố tạo ra tự tin cho một sự sụp đổ vốn đã bắt đầu.

42.

Gậy ông đập lưng ông.

Israel lãnh hậu quả do chính mình tạo ra.

Bùng nổ cùng với chiến tranh Iran, aekr nói nhiều về Shahed 136 của Iran (nó còn được cấp phép sản xuất tại Nga dưới tên Geran-2 và được triển khai trong chiến tranh Nga-Ukraine), những drone cảm tử với cánh tam giác này đã được nhắm vào các địa điểm dân sự của Israel và nói chung gây thêm nhiêu phiền toái và tạo thêm gánh nặng cho hệ thống phòng không Israel phải đối phó. Rất nhiều aekr còn cười cợt khi Mỹ triển khai mẫu drone Lucas y chang của Iran, ý là Mỹ phải trả tiền bản quyền cho chủ sở hữu phát minh là Iran.

Điều trớ trêu là mẫu drone Shahed 136 thực ra có nguồn gốc từ Israel, đây là phiên bản nâng cấp của Shahed 131 trước đó mà vốn ban đầu là một loại drone do Israel thiết kế, được biết đến với tên HARPY do Israel Aerospace Industries (IAI) Công nghệ hàng không vũ trụ Israel phát triển sản xuất.

IAI Harpy là một loại drone tự hành bắn rồi quên aka fire-and-forget (thường được gọi là drone tự sát hoặc kamikaze) được xuất xưởng lần đầu vào cuối những năm 1980, nó được thiết kế đặc biệt để phát hiện và phá hủy các nguồn phát radar của đối phương như một phần của nhiệm vụ trấn áp phòng không địch bằng cách thụ động tìm kiếm và bám theo các tín hiệu phát xạ radar của hệ thống radar đối phương, đặc biệt là những radar đất đối không của địch quân dùng để định vị, theo dõi mục tiêu và tiêu diệt chúng, từ đó phá hủy hệ thống phòng thủ của kẻ thù.

Một số thuyết âm mưu cho rằng Israel đã từng bán các mẫu drone Harpy cho Iran và Iran đã reverse-engineered aka luộc lại và chế ra mẫu drone của riêng họ. Hoặc do chính Iran đã thu lượm những mẫu drone Harpy của Israel bị bắn hạ hoặc rơi trên lãnh thổ của họ và đảo ngược kỹ thuật để ra mẫu drone sau nhiều lần cải tiến để có mẫu Shahed 136/Geran-2 ngày nay.

Tóm lại, bản quyền của mẫu drone đang bay trên vùng trời Trung đông, những chiếc đang bắn vào Israel và các nước vùng vịnh từ Iran và hàng đêm bắn vào Ukraine lẫn cả Lucas của Mỹ mới trình làng phải được trả lại cho Israel.

42, Tìm hiểu.

Để trả lời một câu hỏi.

Tại sao bây giờ, tại sao là Trump.

Những gì đang xảy ra ở Iran hiện nay không phải là cuộc chiến của Israel, đó cũng chẳng phải là một cuộc trả thù của người Do Thái và hơn nữa nó không phải là một cuộc xung đột ở Trung Đông "không liên quan gì đến chúng ta" trái ngược với lập luận của Tucker Carlson về âm mưu của những nhóm phục hưng Do Thái, bạn cần biết điều gì thực sự đã thúc đẩy thành cuộc chiến đang diễn ra.

Mỹ đã cắt đứt quan hệ ngoại giao với Iran dưới thời chính quyền tt Carter sau khi sinh viên Iran xông vào đại sứ quán Mỹ ở Tehran để bắt giữ 52 người Mỹ làm con tin, đó là năm 1979.

Kể từ đó, MỌI CHÍNH QUYỀN MỸ TIẾP THEO: Carter, Reagan, Bush (cha), Clinton, Bush (con), Obama, Biden và Trump, đều tuyên bố rằng một Iran sở hữu vũ khí hạt nhân là không thể chấp nhận được. Tại nhà Trắng gần đây đã ghi nhận 74 trường hợp riêng biệt Trump đưa ra lập luận đó, gọi đó là “chính sách lâu dài, lưỡng đảng của Mỹ”. Đây không phải là một lập trường mới, đây không phải là một lập trường cánh hữu, đó là điều mà mọi chính quyền của các đảng đã tin tưởng trong nửa thế kỷ qua.

Vậy tại sao lại phải đến tận bây giờ? Bởi vì Iran liên tục dịch chuyển mục tiêu, và thế giới cứ để mặc họ.

Đến tháng 5 năm 2025, IAEA (Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế) báo cáo rằng kho uranium làm giàu gần cấp độ vũ khí của Iran đã tăng khoảng 50% chỉ trong ba tháng, đưa Tehran tiến gần hơn một bước đến việc sở hữu đủ vật liệu cho mười vũ khí hạt nhân.

Đây không phải là một lời đe dọa mơ hồ mà đó là một cuộc đếm ngược.

Người đứng đầu Bộ Tư lệnh Trung ương Hoa Kỳ đã làm chứng rằng nếu Iran quyết định tăng tốc hướng tới vũ khí hạt nhân, họ có thể sản xuất đủ vật liệu cấp độ vũ khí cho một thiết bị đơn giản chỉ trong một tuần và nếu cần trong ba tuần nữa họ có thể sản xuất đủ cho mười vũ khí.

Ngoại trưởng Marco Rubio đã nói thẳng thừng với báo chí: “Iran có mọi thứ họ cần để chế tạo vũ khí hạt nhân”. Khi bạn đã chế tạo ra động cơ, nạp nhiên liệu và hướng chiếc xe về phía bức tường, thì việc lúc nào bạn sẽ nhấn ga hay chưa để nhằm húc đổ nó không còn quan trọng nữa.

Iran đã dành nhiều năm khẳng định chương trình của họ là dân sự, trong khi đó họ thực sự đang tiến tới khả năng chế tạo vũ khí. Theo báo cáo từ Viện Nghiên cứu Chính trị Quốc tế: Khamenei đã chấp thuận kế hoạch phát triển đầu đạn hạt nhân thu nhỏ cho tên lửa đạn đạo vào tháng 10 năm 2025.

Bây giờ chúng ta hãy nói về Trung Quốc, vì mảnh ghép này rất quan trọng.

Trung Quốc không phải là người ngoài cuộc trong câu chuyện này, Iran đóng vai trò trung tâm trong toàn bộ chiến lược thương mại đường bộ và năng lượng của Bắc Kinh. Iran nằm ở trung tâm sáng kiến ​​Vành đai và Con đường của Trung Quốc, mạng lưới cơ sở hạ tầng kết nối Đông Á với châu Âu thông qua vận tải đường bộ và các tuyến đường năng lượng vùng Vịnh Ba Tư. Nếu không có đường vào ổn định qua lãnh thổ Iran, chuỗi cung ứng của Bắc Kinh không có lựa chọn thay thế khả thi nào. Chỉ riêng năm 2025, Iran đã xuất khẩu hơn 520 triệu thùng dầu thô sang Trung Quốc (chỉ thua Ả Rập Xê Út cung cấp nhiều hơn). Trung Quốc mua hơn 80% lượng dầu của Iran. Đây không phải là sự đoàn kết về ý thức hệ, đó là sự phụ thuộc mà cả hai bên đều không muốn bị phá vỡ.

Điều này dẫn chúng ta đến eo biển Hormuz.

Ước tính khoảng 13 triệu thùng dầu mỗi ngày được vận chuyển qua eo biển Hormuz trong năm 2025, chiếm khoảng 31% tổng lượng dầu thô vận chuyển bằng đường biển trên toàn thế giới.

Khoảng 45% lượng dầu nhập khẩu của Trung Quốc đi qua eo biển này, Iran đã đe dọa đóng cửa eo biển và đây là những gì mà lời đe dọa đó thực sự dẫn đến việc: Trung Quốc hiện đang đàm phán trực tiếp với Iran, gây áp lực lên Tehran để cho phép các tàu chở dầu thô và khí hóa lỏng (LNG) của họ đi lại an toàn và không nhắm mục tiêu vào các tàu chở dầu hoặc các trung tâm xuất khẩu quan trọng. Khi nguồn cung năng lượng của Bắc Kinh bị đe dọa, thái độ chống Mỹ có những giới hạn thực sự.

Đây là những gì tất cả những điều này dẫn đến.

Hoa Kỳ không vô tình bước vào cuộc chiến này vì Israel đã yêu cầu, Mỹ đã hành động dựa trên một mối đe dọa từ suốt năm thập kỷ qua mà các đời tổng thống Mỹ đã thừa nhận và hầu hết đều trì hoãn.

Iran chỉ còn vài tuần -chứ không phải vài năm- nữa là có đủ vật liệu cần thiết cho vũ khí hạt nhân, họ có tên lửa đạn đạo tầm xa có khả năng vươn tới các căn cứ của Mỹ và các đồng minh trong khu vực. Iran có một chương trình phát triển vũ khí mà họ đã lừa dối thế giới trong nhiều năm.

Những ai gọi đây là cuộc chiến của Israel là tự mình đã bỏ qua 50 năm chính sách xuyên suốt của Mỹ, cùng nhiều vòng đàm phán ngoại giao thất bại và một chương trình hạt nhân đã hết đường lui.

Thế giới và nước Mỹ cần ai đó hành động và tốt hơn chúng ta nên đặt câu hỏi không phải là tại sao điều đó xảy ra bây giờ mà là tại sao lại mất quá nhiều thời gian để điều này xảy ra.

42, lược dịch.

Lời hiệu triệu của hoàng tử Reza Pahlavi.

Đồng bào thân mến,

Khoảng khắc định mệnh đang ở trước mắt chúng ta.

Sự giúp đỡ mà Tổng thống Hoa Kỳ đã hứa cho người dân Iran dũng cảm giờ đây đã đến, đây là sự can thiệp nhân đạo và mục tiêu của nó là chế độ Cộng hòa Hồi giáo, bộ máy đàn áp và bộ máy tàn sát của nó - chứ không phải đất nước và quốc gia vĩ đại Iran.

Nhưng ngay cả với sự xuất hiện của việc trợ giúp này, chiến thắng cuối cùng vẫn sẽ phải được tạo ra bởi bàn tay của chúng ta, chính chúng ta người dân Iran sẽ kết thúc công việc trong trận chiến cuối cùng này, thời điểm trở lại đường phố đã đến gần.

Bây giờ khi Cộng hòa Hồi giáo đang sụp đổ, thông điệp của tôi gửi đến quân đội, cảnh sát và lực lượng an ninh của đất nước rất rõ ràng:
Các bạn đã tuyên thệ bảo vệ Iran và người dân Iran chứ không phải Cộng hòa Hồi giáo và các nhà lãnh đạo của nó. Nhiệm vụ của các bạn là bảo vệ người dân, không phải một chế độ đã bắt quê hương của chúng ta làm con tin thông qua đàn áp và tội ác, hãy tham gia cùng dân chúng và giúp mang lại một quá trình chuyển đổi ổn định và an toàn. Nếu không, các bạn sẽ chết chìm với con tàu đang chìm của Khamenei và chế độ của ông ta.

Thông điệp của tôi gửi đến Tổng thống Hoa Kỳ, Tổng thống Trump, là:
Những người con yêu quý của Iran, bất chấp sự đàn áp và tàn sát dã man của chế độ này, đã đứng vững với lòng dũng cảm trong gần hai tháng. Giờ đây tôi yêu cầu quý vị hết sức thận trọng để bảo vệ mạng sống của thường dân, đồng bào của tôi. Người dân Iran là đồng minh tự nhiên của quý vị và của thế giới tự do và họ sẽ không bao giờ quên sự ủng hộ của quý vị trong giai đoạn khó khăn nhất trong lịch sử Iran đương đại.

Và gửi đến các bạn, những đồng bào thân mến của tôi ở Iran:
Trong thời điểm nhạy cảm này, hơn bao giờ hết, chúng ta phải tập trung vào mục tiêu cuối cùng của mình: Giành lại Iran.

Tôi yêu cầu các bạn hãy ở trong nhà của mình bây giờ hầu giữ gìn sự an toàn và an ninh của bạn, hãy cảnh giác và sẵn sàng để đến thời điểm thích hợp -mà tôi sẽ thông báo chính xác cho các bạn- các bạn có thể trở lại đường phố nhằm thực hiện hành động cuối cùng.

Hãy theo dõi thông điệp của tôi qua các phương tiện truyền thông xã hội và truyền thông vệ tinh. Nếu có sự gián đoạn với internet và vệ tinh, tôi sẽ giữ liên lạc với các bạn qua sóng vô tuyến.

Chúng ta đang rất gần với chiến thắng cuối cùng, tôi muốn ở bên cạnh các bạn càng sớm càng tốt để chúng ta có thể cùng nhau giành lại và xây dựng lại Iran.

Iran muôn năm,
Reza Pahlavi

Canada lấy chân ghè đá.

 Trong vụ việc Mỹ bắt giữ tổng thống và chiếm quyền phân phối dầu mỏ của Venezuela, nhiều người bình luận về thất bại của Nga và thiệt hại cùng thất bại lớn hơn nữa của China nhưng đa số đã bỏ qua một quốc gia chẳng liên hệ gì với Venezuela nhưng thực sự là nước bị thiệt hại nặng nhất trong các nước, không phải Cuba mà là Canada, hàng xóm sát nách Mỹ có biên giới trải dài từ đông sang tây phía Bắc Mỹ.

Canada với nguồn dầu nặng -tương đương như dầu nặng của Venezuela- đã thay thế nguồn cung cấp của Venezuela từ thời gian Mỹ mất nguồn cung của Venezuela (Những nhà máy lọc dầu của bờ Nam nước Mỹ được thiết kế để lọc loại dầu nặng của Venezuela trước khi những công ty khai thác dầu của Mỹ bị Venezuela quốc hữu hóa, đăc điểm của dầu do Mỹ khai thác nội địa là loại nhẹ dùng để pha với dầu nặng của Venezuela lẫn Canada)

Các công ty dầu mỏ của Mỹ hoạt động tại Venezuela bị quốc hữu hóa vào ngày 1 tháng 1 năm 1976, khi Tổng thống Venezuela lúc đó là Carlos Andrés Pérez tuyên bố quốc hữu hóa toàn bộ ngành dầu khí và chuyển nó sang mô hình sở hữu nhà nước theo Chủ ngĩa xã hội, vì lý do này Mỹ đã phải mua dầu của Canada để trám vào thiếu hụt công xuất thiết kế của các nhà máy lọc dầu Mỹ. 

Chúng ta đã đọc tin trong vài tuần qua, Mỹ đã đưa trực tiếp dầu nặng của Venezuela vào sản xuất ngay và luôn, không phải chuyển đổi máy móc gì cả, hôm qua 20/1/2026 nữ tổng thống Venezuela đã công bố phía Mỹ đã chính thức chi trả lần đầu số tiền 300 triệu Đô la tiền mua dầu cho chính quyền Venezuela.

Canada mất thế độc quyền dầu hỏa -đối với Mỹ- và chính quyền cực tả Canada cảm nhận được sự thất thế của họ nên đã vội vã đi nước cờ "lấy đá ghè chân" có một không hai là ký với China về xuất nhập khẩu EV vs dầu ăn.